พื้นที่สงวนชีวมณฑลดอยเชียงดาว

dOI LAUNG CHIANGDAO

พื้นที่สงวนชีวมณฑล

ดอยเชียงดาว

(Doi Chiangdao biosphere reserve)

ข้อมูลและภาพจาก : เฟซบุ๊กเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเชียงดาว จ.เชียงใหม่, เฟซบุ๊กสถานีวิจัยสัตว์ป่าเชียงดาว, เฟซบุ๊กกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช


พื้นที่สงวนชีวมณฑล

ดอยเชียงดาว

เกริ่นนำเล็กน้อยว่า…
ประเทศไทยนั้น มีพื้นที่สงวนชีวมณฑลอยู่ก่อนแล้ว 4 แห่ง ได้แก่ สะแกราช จังหวัดนครราชสีมา (2519) แม่สา-คอกม้า จังหวัดเชียงใหม่ (2520) ป่าสักห้วยทาก จังหวัดลำปาง (2520) และป่าชายเลนในจังหวัดระนอง (2540)
.
‘ดอยเชียงดาว’ หรือหลาย ๆ ท่านเรียกติดปากว่า ‘ดอยหลวงเชียงดาว’ จึงเป็นพื้นที่สงวนชีวมณฑลแห่งที่ 5 ของไทย … ถือกำเนิดในวันที่ 15 กันยายน 2564 ณ เมืองอาบูจา สหพันธ์สาธารณรัฐไนจีเรีย โดยที่ประชุมสภาประสานงานระหว่างชาติว่าด้วยโครงการด้านมนุษย์และชีวมณฑล (ภายใต้ยูเนสโก) มีมติรับรองให้พื้นที่แห่งนี้เป็น พื้นที่สงวนชีวมณฑลแห่งใหม่ของโลก

“พื้นที่สงวนชีวมณฑล (biosphere reserve)”ขออธิบายอย่างเข้าใจง่าย ๆ ว่า…
.
เป็นพื้นที่ที่มีความสมบูรณ์ของระบบนิเวศ ทั้งสัตว์ป่า ทั้งป่าไม้ และ ‘คน’ ต้องสามารถดำรงชีพได้ด้วยการพึ่งพาอาศัยธรรมชาติเหล่านั้นไปพร้อม ๆ กับการอนุรักษ์และการใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืน… เป็นตัวอย่างให้เห็นชัดว่า ชุมชนนั้น ๆ สามารถอยู่ร่วมกับธรรมชาติได้อย่างลงตัว
.
เพื่อการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและทรัพยากรมนุษย์ไปด้วยกัน จึงแบ่งเป็น 3 เขต ประกอบด้วย เขตแกนกลาง (core area) เขตกันชน (buffer zone) และเขตรอบนอก (transition zone)
1) พื้นที่แกนกลาง (Core area) เป็นพื้นที่อนุรักษ์ที่ได้รับการคุ้มครองตามกฎหมายในพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเชียงดาว เพื่อสนองต่อบทบาทด้านการอนุรักษ์ ไม่มีกิจกรรมใด ๆ ยกเว้นการวิจัย การติดตามตรวจสอบ หากจำเป็นอาจอนุญาตให้มี
2) พื้นที่กันชน (Buffer area) เป็นพื้นที่ล้อมรอบพื้นที่แกนกลางและช่วยคุ้มครองพื้นที่แกนกลางผ่อนปรนให้มีกิจกรรมที่ไม่ขัดแย้งกับการอนุรักษ์ในเขตแกนกลาง
3) พื้นที่รอบนอก (Transition area) เป็นพื้นที่ที่มีการอนุญาตให้ดำเนินกิจกรรมมากที่สุด โดยการตกลงร่วมกันในการจัดการและการใช้ประโยชน์ทรัพยากรอย่างยั่งยืนของระบบนิเวศ
.
. . .การยกฐานะพื้นที่ดอยเชียงดาว ขึ้นเป็นพื้นที่สงวนชีวมณฑล จึงมีผลให้เกิดประโยชน์ต่อชุมชนในท้องถิ่น การส่งเสริมการท่องเที่ยว การส่งเสริมรายได้ให้ชุมชน ตลอดจนการถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติควบคู่ไปกับวิถีชีวิตของผู้คน ให้คนสามารถอยู่กับป่าได้ และป่าก็ยังคงความเป็นป่า คงความสมบูรณ์ คงความเป็นถิ่นอาศัยของสัตว์และพืช ไปตราบนานเท่านาน…


Bioshere Reserve Area

เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเชียงดาว

ข้อมูลและภาพจาก : เฟซบุ๊คพื้นที่สงวนชีวมณฑลดอยเชียงดาว, การประกวดภาพถ่ายสัตว์มีค่า ป่ามีคุณ, เฟซบุ๊คหอพรรณไม้ Forest Herbarium – BKF

ใบประกาศจากองค์การ UNESCO
ว่าด้วยการขึ้นทะเบียนพื้นที่สงวนชีวมณฑลดอยเชียงดาว

ป่าดอยเชียงดาว มีลักษณะภูมิประเทศเป็นป่าเขาสูงชัน ประกอบด้วย เทือกเขาสูงสลับซับซ้อน อุดมไปด้วยป่าดงดิบเขาและป่าหลายประเภท รวมถึงมีสัตว์ป่าหลายชนิดอาศัยอยู่อย่างชุกชุม มียอดเขาที่สูงที่สุด คือ ยอดดอยหลวงเชียงดาว ซึ่งสูงจากระดับน้ำทะเลปานกลาง 2,225 เมตร
.
ด้วยปัญหาการแผ้วถางโค่นล้มส่งผลต่อสภาพป่าและสัตว์นานาชนิด บางชนิดเป็นสัตว์ป่าหายากและใกล้สูญพันธุ์ กรมป่าไม้จึงได้ประกาศให้เป็นป่าสงวนแห่งชาติ ซึ่งต่อมาได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดบริเวณป่าเชียงดาว ซึ่งครอบคลุมท้องที่ตำบลเชียงดาว ตำบลแม่นะ ตำบลเมืองงาย ตำบลเมืองคอง อำเภอเชียงดาว ท้องที่ตำบลเมืองแหง อำเภอเวียงแหง และบางส่วนของจังหวัดเชียงใหม่ มีเนื้อที่ทั้งหมด 521 ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ 325,625 ไร่ เป็นเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า โดยเรียกว่า เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่
.
ดอยเชียงดาวจะมีลักษณะเด่นเฉพาะของพื้นที่คือ มีลักษณะเป็นเทือกเขาหินปูนทั้งลูก ทำให้บริเวณพื้นที่ในระดับที่สูงเกินกว่า 1,900 เมตร กลายเป็นพื้นที่มีลักษณะเฉพาะ โล่งกว้าง ประกอบด้วยหญ้า พืชล้มลุก และไม้พุ่มขนาดเล็กเป็นหลัก ไม่มีไม้ยืนต้น เป็นแหล่งรวมของพืชเฉพาะถิ่น (Endermic species) และอาจเรียกได้ว่าเป็นสังคมพืชกึ่งอัลไพน์ (Subalpine vegetation) ที่ชัดเจนแห่งเดียวของประเทศไทย และดอยเชียงดาวเป็นแหล่งของพรรณพฤกษชาติจำนวนมากที่เป็นพืชหายาก (Rare plant) พืชถิ่นเดียว (Endemic plant) จำนวน 50 ชนิด ซึ่งเป็นพืชเฉพาะถิ่นที่พบแห่งเดียวในโลก ดอยหลวงเชียงดาวยังพบสัตว์ป่าที่เป็นสัตว์ป่าสงวนจำนวน 2 ชนิด คือ กวางผา และเลียงผา และสัตว์ป่าชนิดอื่น ๆ อีกมากมาย

sigmificant

พืชพันธุ์และสัตว์ป่าที่สำคัญ

chiangdao-biosphere

เส้นทางศึกษาธรรมชาติดอยหลวงเชียงดาว

ผู้ที่สนใจเข้าเดินเส้นทางศึกษาธรรมชาติดอยหลวงเชียงดาวสามารถเข้าจองสิทธิ์ได้ที่

www.chiangdao-biosphere.com

ข้อห้าม (pROHIBITED)

ในการเข้าใช้พื้นที่

MAP

เส้นทางและพรรณไม้ที่พบ